Crohn Hastalığı Belirtileri, Komplikasyonları ve Modern Tedavi Yaklaşımı
Crohn hastalığı, Crohn’s disease, ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü tutabilen kronik inflamatuar bir hastalıktır. En sık ince bağırsağın son kısmı (terminal ileum) ve kalın bağırsakta görülür.
Ülseratif kolitten farklı olarak:
- Tutulum kesintili (atlamalı) olur.
- Bağırsak duvarının tüm katlarını etkileyebilir.
Belirtiler
- Kronik ishal (kanlı veya kansız)
- Karın ağrısı
- Kilo kaybı
- Ateş
- Halsizlik
- B12 eksikliği
- Demir eksikliği
Çocuklarda:
- Büyüme geriliği
Komplikasyonlar
Crohn hastalığı transmural bir hastalık olduğu için komplikasyon riski daha yüksektir:
- Darlık (striktür)
- Fistül
- Apse
- Perianal hastalık
- Bağırsak tıkanıklığı
Tanı
- Kan testleri
- Dışkı kalprotektin
- Kolonoskopi
- MR enterografi
- Gerektiğinde kapsül endoskopi
Tedavi
Crohn hastalığında tedavi hedefi:
- Klinik remisyon
- Endoskopik iyileşme
- Bağırsak hasarının önlenmesi
Tedavi seçenekleri:
- Kortikosteroidler
- İmmünomodülatörler
- Anti-TNF ajanlar
- Anti-integrin ajanlar
- Anti-IL-23 ajanlar
- JAK inhibitörleri (seçilmiş hastalarda)
Son yıllarda “top-down” yaklaşım, yüksek riskli hastalarda erken biyolojik tedavi başlanmasını önermektedir.
Perianal Crohn
Perianal fistül, Crohn’un en zorlayıcı formlarındandır. Tedavi:
- Antibiyotik
- Anti-TNF
- Seton uygulaması
- Gerekirse cerrahi
Multidisipliner yaklaşım gerektirir.
Cerrahi
Crohn hastalığında cerrahi küratif değildir. Ancak:
- Darlık
- Fistül
- Medikal tedaviye direnç
durumlarında uygulanır.
Cerrahi sonrası nüks riski vardır, bu nedenle medikal tedavi devam eder.
Beslenme
- Aktif dönemde düşük lif
- Elemental diyet (özellikle pediatrik hastalarda)
- Sigara kesinlikle bırakılmalıdır (sigara Crohn’u kötüleştirir)
Kanser Riski
Uzun süreli ince ve kalın bağırsak tutulumu olan hastalarda kanser riski artabilir. Bu nedenle düzenli takip
gereklidir.
Günümüzde Crohn Hastalığı
Modern biyolojik tedaviler sayesinde:
- Cerrahi oranları azalmaktadır.
- Yaşam kalitesi artmaktadır.
- Hastalık progresyonu yavaşlatılabilmektedir.
Erken tanı ve uygun tedavi ile hastalar normal bir yaşam sürebilir.
